Interview met Daan Bultje, HANNN / ArchiNEXT

De rol van de architect is aan verandering onderhevig. Niet in de laatste plaats door verschillende crises. Architecten worden lang niet altijd meer gevraagd voor het hele proces van een ontwerp, en werken soms op totaal andere wijzen en aan geheel andere opgaven. Een architect, en andere collega’s in het veld, dienen dan ook een scherpe eigen visie te hebben over het huidige werkveld en bijbehorende opdrachten. Om hier een beeld bij te krijgen onderzoeken wij als studenten van de Academie van Bouwkunst Groningen de nieuwe rol van de architect en de nieuwe kansen die door deze veranderingen ontstaan.

In de Serie van interviews voor ArchiNEXT deze keer aan het woord: Daan Bultje, directeur Healthy Ageing Network Northern Netherlands (HANNN)

Wat is uw visie op het veranderende (bouw/architectuur)klimaat?

Als een relatieve buitenstaander heb ik het idee dat na zware jaren de markt weer aantrekt en er meer mogelijkheden ontstaan om met innovatieve projecten aan de slag te gaan. Dat is ook nodig, want er moet ingespeeld worden op een veranderende samenleving. Of het nou gaat om vergrijzing en de daarmee samenhangende verandering van woonbehoeften, urbanisatie en krimp, of de trend van grass roots initiatieven waarbij mensen zelf collectieven vormen om zorg en het eventueel daarmee samenhangende zorgvastgoed vorm te geven. Daar moeten architectuur & bouw iets mee. En volgens mij gebeurt er op dat vlak ook al veel. Maar de samenwerking tussen de bouwsector en ons Healthy Ageing-netwerk is vooral het afgelopen jaar tot stand gekomen. Enerzijds heeft dat te maken met het feit dat wij gezondheid steeds meer als een integraal vraagstuk zien, waarbij de omgeving waarin mensen zich bewegen zeer bepalend zijn voor gezond gedrag. Anderzijds is er ook een kopgroep van bouwers en architecten die hun tanden in dit vraagstuk willen zetten, en vanuit deze integrale benadering ook een bijdrage willen leveren aan een gezondere samenleving. Daar ben ik heel blij mee, en ik hoop dat er nog velen zullen volgen.

Hoe is uw praktijk ontwikkeld door deze veranderingen?

Ons netwerk was altijd georganiseerd vanuit verschillende domeinen: Life Sciences, Medical Technology, Healthy Lifestyle, Care & Cure en Food. Sinds het afgelopen jaar werken we vanuit de ambitie om van Noord-Nederland de eerste Man Made Blue Zone ter wereld te maken. Dit is geïnspireerd op onderzoek naar een ‘Blue Zone’ als Sardinië, waar een gemeenschap op een gezonde manier een hoge leeftijd wist te bereiken. De factoren die hierbij essentieel bleken waren: gezonde voeding, een actieve leefstijl, maar vooral ook een omgeving die dit stimuleerde, een hechte samenleving en zingeving. Om dit in Noord-Nederland te realiseren – helaas niet de meest gezonde regio op het moment – moeten we dan ook die oude domeinen loslaten, en coalities vormen met spelers die invloed hebben op de directe omgeving van mensen. Daarom hebben we in juni ook de conferentie Building the Future of Health georganiseerd, over de bijdrage die onze gebouwde omgeving kan leveren aan een goed en gezond leven. Daar is een initiatief uit voortgekomen om in het aardbevingsgebied het thema levensloopbestendig te koppelen aan energiezuinig en aardbevingsbestendig. Kortom, bouw en architectuur zijn een belangrijk onderdeel geworden van ons netwerk.

Wat is in uw ogen de nieuwe rol van de architect?

Ik vraag me af of het een nieuwe rol is, als je ervan uitgaat dat de architect een conceptuele spelverdeler is die met alle betrokkenen toewerkt naar een optimaal gebouw in een optimale omgeving. Een levensloopbestendig huis vraagt geen andere rol dan een energie zuinig huis, maar heeft vooral te maken met de uitgangspunten en kennis die wordt ingezet aan het begin en in de loop van het proces.

Wat moet toegevoegd worden in de educatie van toekomstige architecten om te voldoen aan deze nieuwe rol?

Ik heb helaas onvoldoende zicht op de educatie van architecten. Kijk ik naar de medische wereld, dan zie ik dat daar steeds meer aandacht komt voor discipline-overstijgend werken en voor preventie. Ik kan me voorstellen dat een dergelijke verbreding ook in de architectuur mogelijk zou zijn, bijvoorbeeld door het toevoegen van een module rond gezondheid en rond burgerinitiatieven.